Ankara Polatlı Toydemir “Kırım Hatıra Ormanı”nda Derviza Bayramı kutladık.
Genel Merkezimiz ile Derneğimiz Toydemir Şubesi tarafından düzenlenen Derviza Bayramı 25 Ekim 2026 Pazar günü yapıldı. Soğuk havaya rağmen yoğun katılımla gerçekleşen “Derviza” son derece renkli görüntülere sahne oldu.
Kültürel mirasımızın yaşatılmasına halkımızın dayanışmasına, birlik ve beraberliğimizin güçlendirilmesine vesile olan şenlik Genel Merkezimiz ile Toydemir Şubemiz üyelerinin yanı sıra başka şehirlerden gelen konuklarımızı da bir araya getirdi.
Etkinlik, saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı ve Kırım Tatar millî marşı “Ant Etkenmen”in okunmasıyla başladı.
Toydemir Şube Başkanımız Vecdi Özgey’in konukları selâmladığı açılış konuşmasına şube yönetim kurulu üyeleri de eşlik etti. Özgey konuşmasında köyün kuruluş tarihine ve Kurtuluş Savaşı’nda üstlendiği role dikkat çekti. Toydemir’in 1905 yılında Anadolu’ya göç eden Kırım Tatarları tarafından kurulduğunu belirten Özgey, köyün yalnızca bir yerleşim yeri değil aynı zamanda Millî Mücadele’nin önemli hatıralarını taşıyan tarihî bir mekân olduğunu da vurguladı.
Vecdi Özgey sözlerini şöyle sürdürdü: “Köyümüz Kurtuluş Savaşı sırasında 5. Kafkas Tümeni ile 12. Grup Karargâhına ev sahipliği yaptı. Şenliğin düzenlendiği alan da söz konusu askerî karargâhın bulunduğu bölgede yer alıyor. Toydemir çevresinde yoğun topçu muharebeleri yaşanmış. Köyümüz 12 gün boyunca işgal altında kalmış, ardından yeniden kurtarılmış. Derviza Bayramı’na gelecek olursak bu şenlikte geleneksel etkinliklerimizden biri hâline gelen fidan dikimini bu yıl da Toydemir köyünde gerçekleştirdik. Köyümüzün çevresini yeşillendirmek ve gelecek nesillere kalıcı bir miras bırakmak amacıyla başlatılan ağaçlandırma çalışmaları sayesinde, yıllar içerisinde binlerce fidanın dikildiği alanda yeni ağaçları toprakla buluşturduk. Ağaçlandırma çalışmalarımıza destek veren kişi ve kuruluşlara özellikle çok teşekkür ediyoruz.”
Daha sonra Genel Başkanımız Mükremin Şahin konuklara hitap etti. Şahin Toydemir köyünde gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarının Türkiye’de örnek gösterilebilecek bir girişim olduğunu belirterek, fidanların dikilmesinden bakımına kadar emek veren köy sakinlerine teşekkür etti. Türkiye’nin birçok bölgesini ziyaret ettiğini ancak Toydemir’deki gibi gönüllülük esasına dayanan kapsamlı bir ağaçlandırma çalışmasına nadiren rastladığını ifade eden Şahin, köylülerin kuruyan ağaçların yerine yenilerini dikerek ormanın bakımını düzenli biçimde sürdürdüğünü anlattı. Konuşmasında Derviza Bayramı’nın tarihî kökenlerine de değinen Şahin, Kırım Tatarlarının geleneksel takviminde baharın Tepreş, sonbaharın ise Derviza kutlamalarıyla karşılandığını belirtti. Şahin Derviza’nın hasat döneminin tamamlanmasının ardından düzenlenen, halkın bir araya gelerek bereketi ve dayanışmayı kutladığı geleneksel bir bayram olduğunu hatırlattı. Şahin, geçmişte Kırım’da Derviza kutlamaları kapsamında at yarışları, güreş müsabakaları ve toplu yemeklerin düzenlendiğini de ifade ederek sözlerini şöyle sürdürdü: “Derviza, Kırım’da bir gelenek. Sonbahara girerken hasat bayramı olarak kutlanır. İnsanlar mahsullerini topladıktan, bağ bozumu tamamlandıktan sonra at yarışlarının, güreşlerin yapıldığı, kazanların kaynatıldığı bir eğlencedir. Bu bayram Türkiye’deki Kırım Tatarları arasında uzun yıllar boyunca yaygın biçimde kutlanmadı. Biz son üç-dört yıldır Derviza Bayramı’nı yeniden canlandırmaya çalışıyoruz. Gelecek yıllarda kutlamaların daha kapsamlı hâle getirilmesini de hedefliyoruz. Özellikle geleneksel Kırım Tatar kemer güreşlerinin yeniden şenlik programlarına dâhil edilmesini istiyoruz.”
Son olarak Prof. Dr. Özcan Güngör konuştu.Güngör Kırım Tatarlarının tarihî hafızasının ve kültürel kimliğinin korunmasının Türk dünyası açısından taşıdığı öneme dikkati çekti. Kırım Tatar millî marşı “Ant Etkenmen”de yer alan “Milletimin yarasını sarmağa” ifadesine atıfta bulunan Güngör, Kırım Tatarlarının yaşadıkları göç ve sürgünlere rağmen vatanlarına duydukları bağlılığı koruduklarını belirtti. Güngör daha sonra şunları söyledi: “Vatan ne parayla ölçülür ne de başka türlü bir kıymetle yerine konulur. Ruslar ve başka düşmanlar Kırım’ın toprağını işgal etmiştir. Kırım’ın dağlarına, yamaçlarına kendi bayraklarını dikmişlerdir. Ancak Kırım Türkünün diline, Kırım Türkünün kültürüne, Kırım’ın kimliğine, Kırım’ın imanına hiçbir şey yapamamıştır, yapamayacaktır. Kırım Tatarlarının kültürel varlığını sürdürmesinde dil, tarihî hafıza ve toplumsal dayanışma belirleyici unsurdur. Biz Kırım Türkünü kendimizden, kendimizi Kırım Türkünden biliriz. Derviza Bayramı gibi kültürel buluşmalar ortak kimliğin yaşatılmasına katkı sağlamaktadır. Toydemir’de gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarıyla biz bugün bu topraklarda kardeşlik ekiyoruz. Bugün diktiğimiz ağaçların toprağa sarılıp güçlenmesi gibi Kırım Tatarlarımızın da güçlenmesini, dünyada seslerini duyurmasını ve yeniden o güzel topraklarına kavuşmasını Cenabıallah’tan temenni ediyorum.”
Protokol konuşmalarının ardından Tuvgan Til internet Sitesi Koord. Oya Deniz Çongar'ın sunumuyla başlayan etkinlikte Derneğimiz “Cıyın Ansambli”nin hocaları Evelina Kemileva idaresindeki harika dansları, "Yañğıray Qaytarma" Müzik Okulumuz hocası Refat Useinov ve öğrencisi Zeynep Saydan’ın Kırım Tatar yırlarından oluşan repertuarıyla şenlik alanında coşkulu bir hava esti.
Çocuklarımızın çuval yarışı ile yetişkinlerin kütüğe çivi çaktığı yarışma çok eğlenceli sahneler yarattı.
İstanbul’dan şenliğe katılan genç ses sanatçısı Adile Çerkezova da seslendirdiği Kırım Tatar halk yırlarıyla bayram coşkumuza eşlik etti.
Derneğimiz “Qalaqay” Kırım Tatar Mutfağı ve Fırını’nın şenlik alanında kurduğu stantta ise Kırım Tatar mutfağının muhteşem lezzetleri satışa sunuldu. Böylece misafirlerimiz müzik ve dans gösterilerinin yanı sıra Kırım Tatar mutfak kültürünü yakından tanıma fırsatı buldu.
Derviza Bayramı kutlamalarımızın son bölümünde ise Kırım Tatar kültürünün Kırım’da unutulmasına rağmen Toydemir’de hâlâ yaşatılan geleneksel törenlerinden "Şıraq Telleme" ve "Qoraz Telleme" ritüeli canlandırıldı.
Şenliğimiz sona ererken "Kırım Hatıra Ormanı"na ağaç dikiminde büyük destek veren "Ankara Motosiklet ve Kampçılık Spor Kulübü Derneği" motorsikletleriyle tören alanının etrafında dönerek konukları selâmladılar.
Fotoğraflar: qha, Vejdi Özgey, Emre Ata
