Derneğimizin dilimizin ve kültürümüzün yaşatılmasına verdiği önemi sözlü olarak ifade ettiği Qırımtatar Şiiriyeti, Edebiyatı, Muzıqası Aqşamı “BEKİR SIDKI ÇOBANZADE”ye ve “1926 BAKÜ I. TÜRKOLOJİ KONGRESİ”ne bağışlanan etkinlikle başladı.
Faaliyetimiz 16 Ekim 2026 Cuma günü saat 19.00’da Genel Merkezimiz Bekir Sıtkı Çobanzade Kütüphanesi’nde düzenlendi.
Programa; Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Nariman Celâl, Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Üyesi Prof. Dr. Gayana Yüksel, yönetim kurulu üyelerimiz ve Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliği Elçi Müsteşarı Denis Zolotarov’un yanı sıra pek çok konuk katıldı. Derneğimiz Kocaeli Şube Başkanı Şengül Talgır, şubemizin önceki dönem başkanı Suavi Oktay ve Kocaeli Belediyesi Kültür Müdürlüğü yetkilileri de konuklarımız arasındaydı.
Etkinliğimiz görev süresi sona eren Sayın Denis Zolotarov’a Genel Başkanımız Mükremin Şahin’in Derneğimizin veda hediyesini takdimi ile başladı. Zolotarov bu esnada bir veda konuşması yaparak kendisine gösterilen yakınlık ve dostluk için hem Derneğimiz yöneticilerine hem de üyelerimize teşekkür etti. Zolotarov sözlerini gösterilen ortak irade sayesinde Kırım Tatarları ile Ukrayna halkının geleceğinin parlak olduğundan emin olduğunu ifade ederek tamamladı.
Daha sonra Kocaeli Belediyesi yetkilileri Derneğimize hediyelerini sunarken Genel Başkanımız Mükremin Şahin ve Kırım Vakfı Başkanımız Tuncer Kalkay’da konuklarımıza Derneğimizin 70’nci yılı münasebetiyle hazırlanan “Kuruluşunun 70. Yıl Dönümünde Kırım Derneği” adlı çalışmayı takdim ettiler.
Hediye sunumlarının sonrasında şiir akşamı başladı. Sunumunu Tuvgan Til İnternet Sitesi Koordinatörü Oya Deniz Çongar’ın yaptığı programda ilk olarak Bekir Sıtkı Çobanzade’nin özgeçmişi okundu. “Çobanzade 1893 senesinde Kırım'ın Karasubazar şehrinde doğdu. İlk ve orta tahsilini Karasubazar'daki rüşdiye mektebinde aldı. Eğitimine 1909 senesinde İstanbul’a gelerek Galatasaray Lisesi’nde devam etti. 1914’te I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Kırım’a geri döndü. 1915’de Odessa’da Rusça tahsiline başladı, 1916’da ise Budapeşte Üniversitesi Doğu Dilleri Bölümüne girdi. Üniversite öğrenimi esnasında XII. Yüzyıldan kalma Kodeks Kumanikus adlı eser üzerinde çalışarak 1919’da doktor unvanı aldı ve aynı üniversiteden mezun oldu. Budapeşte ve Lozan üniversitelerinde çalıştı. 1920 senesi Eylül ayında Kırım’a geri döndü. Totayköy'deki pedagoji teknik okulunda hocalık yaptı. 1922’de ise Kırım Üniversitesi'nin Doğu Dilleri Bölümünde çalışmaya başladı. 1924’den Sovyet rejimi tarafından takip altına alınmasına kadar Bakü’de, Azerbaycan Üniversitesinde çalıştı. 1930-35 yılları arasında Özbekistan’da Fergana Pedagoji Enstitüsü’nde çalıştı. 28 Ocak 1937’de büyük suçlamalarla hapse atıldı. Aylar süren işkenceler sonrasında 13 Ekim 1937’de yapılan mahkemesinde pantürkçü hareketlere ve milliyetçi grupların faaliyetlerine katılmakla suçlanarak idam cezasına çarptırıldı. Cezası aynı gün kurşuna dizilerek uygulandı.”
Program Koordinatörlüğü’nü Doç Dr. Nariye Seydametova’nın yaptığı programda Çobanzade’nin özgeçmişinin okunmasının ardından gençlik komisyonu üyelerimiz ve gönüllülerimiz Bekir Sıtkı Çobanzade’nin şiirlerinden örnekler sundular. Sırasıyla “Bir İzin Beriñiz”, “Haber Aldım”, “Dunay Taşa II”, “Bir Saray Quracaqman”,”Qaytarma”, “Qalq Esma Qardaşım”, “Baltıq Yalısında”, “Sen Deñişme” ve “Bulutlar Bulutlar” şiirleri okundu.
Etkinliğimiz 26 Şubat-6 Mart 1926 tarihleri arasında Bakü şehrinde düzenlenen, İsmail Bey Gaspıralı’ya ithaf edilen, Sovyetler Birliği sınırları içinde yaşayan Türk halklarının tarihi, edebiyatı, dili, alfabesi, etnografyası ve kültürü ile ilgili önemli kararların alındığı, Çobanzade’nin de yolbaşçılarından olduğu tarihî “I.Bakü Türkoloji Kongresi” hakkında verilen bilgiler sonrasında seslendirilen “Ezan sesi” ve “Tuvgan Til” şiirleriyle etkinliğin şiir bölümü sona erdi.
Qırımtatar Şiiriyeti, Edebiyatı, Muzıqası Aqşamımız Derneğimiz müzik çalışmalarını yöneten Refat Usein ve genç ses Adile Çerkezova’nın seslendirdiği Kırım Tatar yırları ile sona erdi.
Bir sonraki şiir akşamımızı önümüzdeki ay yapmayı planlarken edebiyatsever tüm dostlarımızı bizimle olmaya, bizi takip etmeye ve bizimle bu faaliyetlerde yer almaya davet ediyoruz.
